Jak zrobić zakładkę do książki? Wystarczy pomysł….


Pomył na prezent, to nie koniecznie długie godziny w galeriach handlowych spędzone na zakupach w poszukiwaniu czegoś, co wpadnie nam w oko. To również nie sztampowy gadżet. Podarunek może być absolutnie wyjątkowy  jak Twój pomysł. Może być opowieścią jak Imię Róży Umberto Eco.

 

Zakładka do książki, grawerowana w jaskółki w locie, na tle rozłożonej książki
Jaskółki

W tym wypadku usłyszałem, że ma to być zakładka do książki i mają być jaskółki. Co do reszty miałem wolną rękę. W takich wypadkach już zaczyna się moja praca twórcza. Najchętniej sięgam po symbolikę, której uczyłem się studiując prace Umberto Eco, bo przecież był nie tylko pisarzem.

Tak więc rozpoczynam od wybrania toposu, który z języka greckiego oznacza coś więcej, niż fizyczną przestrzeń – miejsce. Greccy pisarze używali go jako oznaczenia miejsca w myśli, czy też w słowie pisanym, lub mówionym. Swoich inspiracji szukam więc w bibliotekach. Oglądam jak temat można pokazać z przeróżnych aspektów. Ten etap za każdym razem jest dla mnie okazją do ciągłego studiowania literatury, historii, sztuki. Ogrom dorobku kultury wymaga umiejętności sprawnego poruszania się wśród najlepszych źródeł. Ciągle odkrywam nowe. Czasem o najprostszych z pozoru pracach, mógłbym opowiadać godzinami, tyle zawierają interesujących historii. W starożytnym Egipcie uznawano jaskółkę za symbol nowej miłości, wierności i lojalności. W Japonii zaś może symbolizować zdradę. Kiedyś również była częstym motywem tatuowanym na szyi marynarzy jako symbol wolności, bo przecież to ptak wędrowny.

Przykładem toposu jaskółki jest mit grecki mówiący o gwałcie Tereusa na Filomeli. Ten, by uniknąć konsekwencji uciął jej język, aby o zdradzie nie dowiedziała się Prokne. Filomela utkała pelpos (strój kobiecy bez rękawów), w którego deseniu umieściła słowa – klucz, dzięki którym Prokne dowiedziała się o losie siostry. Mszcząc się, siostry zabiły Itysa – syna Prokne i Tereusa. Dzięki wysłuchaniu błagań sióstr bogowie pomogli uniknąć im gniewu Tereusa, zamieniając je w ptaki. Owidiusz w swoich Metamorfozach podaje, że Filomela została zamieniona w słowika, a Prokne w jaskółkę.

To właśnie siła toposu. Ale sukces polega nie tylko na wybraniu motywu, trzeba znaleźć odpowiednią optykę, punkt widzenia. Najlepiej taki, z jakiego patrzy zamawiający.

Potem już tylko pozostaje przepuścić całość przez własną intuicję, która przecież nie jest niczym innym, jak doświadczeniem tkwiącym gdzieś głęboko we mnie. Czasem zupełnie już nieświadomym, które przychodzi wydawałoby się niespodziewanie jak burza… jak śpiewał Stan Borys o jaskółce, „siostrze burzy” :

„Jaskółka czarny sztylet, wydarty z piersi wiatru,
Nagła smutku kotwica, z niewidzialnego jachtu,
Katedra ją złowiła w sklepienia sieć wysoką”