Grawer - rzemiosło artystyczne
Moneta na zamówienie, czyli historia emigracji jednej złotówki
Moneta na zamówienie, czyli historia emigracji jednej złotówki

Moneta na zamówienie, czyli historia emigracji jednej złotówki

W przeważającej większości monety bywają okrągłe. W XII-XVI w. występowały jako Brakteat, czyli jednostronnie wybite w cienkiej blasze.  Wtedy rewers był po prostu odwróconym awersem. Takie rozwiązanie pozwalało na oszczędzenie szlachetnego metalu w produkcji.  W Polsce tak monety bił Mieszko Stary. To rozwiązanie powodowało konieczność częstej wymiany monet, czasem 3 razy w roku. Ekonomicznych skutków można się domyślać.

Rewers monety  wzorowanej na jednozłotówce
Rewers monety wzorowanej na jednozłotówce

Znamy też monety typu Klipa, która ma kształt inny, niż okrągły, najczęściej kwadratowy. Znane są już w czasach starożytnych. Ten kształt umożliwiał wybijanie monet prostymi metodami w prowizorycznych mennicach. Od XVII wieku w formie klip wybijano przede wszystkim monety pamiątkowe.

Wszystkie znaki i symbole, które umieszcza się na numizmatach stanowią jego legendę (przy czym legenda z łacińskiego legere, oznacza czasownik czytać). Tak więc wszystko na monecie, również na tej, ma swoją przemyślaną symbolikę. „Orzeł, czy reszka?” Zaczniemy od reszki, która z języka rosyjskiego oznacza rewers. Z reguły na tej stronie monety umieszczony zostaje nominał. Tak jest i w tym wypadku. W tzw. polu rewersu znajduje się cyfra 1. Egzerga, czyli miejsce pod spodem  „1” często zawiera datę wybicia monety. W tym wypadku rok 2018 został celowo przeniesiony z tej części na lewą stronę pola rewersu. Po jego prawej stronie wygrawerowałem nazwisko osoby, dla której zamówiona została niniejsza praca, a które to nazwisko doskonale koresponduje z pracą. Zresztą nazwisko był źródłem pomysłu i inspiracją. Standardowo na obu stronach monety wykonany został rant, czyli pas wyniesiony powierzchnią ponad pole rewersu. Jego funkcjonalne zadanie w monetach to wzmocnienie bilonu.

Awers monety z orłem oraz nazwami miejscowości związanych z osobą, dla której została wykonana praca

Awers jako strona czołowa, przednia monety jest jej zasadniczą częścią i ważniejszą od reszki (wyjątek stanowi np. waluta euro). Jako legenda w centrum został umieszczony orzeł (a w zasadzie bielik, który ściśle rzecz ujmując orłem nie jest). Jego wzór zaczerpnięto z polskich monet. Tu, warto przytoczyć historię jego wersji z 1927r. bo od tej daty używana jest obecna wersja, której autorem miał być Kamiński. (Jak zwracają uwagę heraldycy, Kamiński bardzo mocno wzorował się na medalu Elisie Beetz-Charpentier, francuskiej rzeźbiarce, która stworzyła medalu ku czci Ignacego Jana Paderewskiego). Nad orłem umieszczono nazwę miejscowości Stanica, jako miejscowość pochodzenia osoby, dla której zamówiono pracę,  oraz niemieckie Schwabisch Gmund jako aktualne miejsce jej zamieszkania. Często umieszcza się również na awersie znak mennicy.

 

Zbliżenie rantu monety 

W projekcie uwzględniono również rant, który został wykonany jako karbowany. Geneza owego karbowania to podobno chęć zabezpieczenia się przed odgryzaniem krawędzi dawnych monet, które wykonane były z metali szlachetnych. Przez owo obgryzanie, odłupywanie stawały się coraz mniejsze. Dziś sposób oznaczenia rantu informuje osoby niedowidzące o wartości nominału.